Tầm quan trọng của việc đầu tư vào R&D trong các công ty dược phẩm sinh học là không thể phủ nhận.
Đầu tiên, đầu tư vào R&D là cốt lõi của việc khám phá và phát triển các loại thuốc mới. Những loại thuốc mới này có tiềm năng điều trị bệnh tật, nâng cao chất lượng cuộc sống của bệnh nhân và thậm chí cứu sống họ. Ví dụ, R&D các loại thuốc mới mang tính cách mạng như liệu pháp miễn dịch ung thư và liệu pháp gen đòi hỏi phải đầu tư đáng kể về tiền bạc và nguồn lực. Thứ hai, ngành dược phẩm sinh học có sự cạnh tranh khốc liệt, với sự xuất hiện liên tục của các công nghệ và loại thuốc mới. Để duy trì lợi thế cạnh tranh trên thị trường, các công ty phải liên tục đầu tư vào R&D, thúc đẩy đổi mới và phát triển các loại thuốc hiệu quả và an toàn hơn. Hơn nữa, R&D và sản xuất thuốc phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu của quy định. Đầu tư vào R&D đảm bảo rằng các công ty có đủ nguồn lực để tiến hành các thử nghiệm lâm sàng, kiểm soát chất lượng và đánh giá an toàn cần thiết, do đó đảm bảo tính an toàn, hiệu quả và tuân thủ của thuốc. Hơn nữa, thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức về sức khỏe, chẳng hạn như các bệnh truyền nhiễm mới nổi, kháng kháng sinh và các bệnh mãn tính. Các công ty dược phẩm sinh học, thông qua đầu tư R&D bền vững, có thể giải quyết tốt hơn những thách thức này và cung cấp các giải pháp sáng tạo và các chương trình điều trị dược phẩm. Cuối cùng, ngành công nghiệp dược phẩm sinh học là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và là người tạo ra cơ hội việc làm đáng kể. Đầu tư vào R&D không chỉ thúc đẩy sự tiến bộ của công ty mà còn kích thích sự phát triển của các chuỗi ngành liên quan, thúc đẩy sự mở rộng kinh tế và tạo ra cơ hội việc làm.
Việc phân bổ chiến lược quỹ R&D đóng vai trò quan trọng trong các công ty dược phẩm sinh học và tầm quan trọng của nó có thể được đánh giá theo cả góc độ tích cực và tiêu cực:
Tích cực:
Tối ưu hóa hiệu quả R&D. Bằng cách sử dụng các chiến lược hiệu quả để phân bổ quỹ R&D, các công ty có thể nâng cao hiệu quả R&D của mình. Thông qua việc phân bổ nguồn lực phù hợp, tập trung vào các dự án triển vọng nhất, các công ty có thể đẩy nhanh việc phát hiện ra các ứng cử viên thuốc mới và tạo điều kiện đưa chúng ra thị trường.
Đẩy nhanh sự đổi mới. Sử dụng có mục tiêuR&Dquỹ có thể thúc đẩy sự phát triển sáng tạo. Các công ty có thể đầu tư vào các nền tảng công nghệ mới nổi, các công cụ R&D và bồi dưỡng nhân tài, qua đó thúc đẩy tiến bộ khoa học và đẩy nhanh quá trình khám phá và phát triển các loại thuốc mới.
Giảm thiểu rủi ro. Phân bổ hợp lý quỹ R&D có thể giảm thiểu rủi ro dự án R&D thất bại. Bằng cách đầu tư vào nhiều dự án, các công ty có thể phân tán rủi ro, đảm bảo tính bền vững của doanh nghiệp ngay cả khi dự án thất bại.
Tiêu cực:
Lãng phí tài nguyên. Việc sử dụng không hiệu quả quỹ R&D có thể dẫn đến lãng phí tài nguyên. Nếu các công ty phân bổ vốn quá mỏng, đầu tư vào các dự án không có triển vọng hoặc ít ưu tiên, có thể dẫn đến việc phân bổ vốn lãng phí và cản trở tiến độ phát triển.
Bỏ lỡ cơ hội. Việc sử dụng không đúng quỹ R&D có thể dẫn đến việc bỏ lỡ các cơ hội đổi mới quan trọng. Việc đầu tư không đủ vào các công nghệ hoặc lĩnh vực quan trọng có thể khiến các công ty bỏ lỡ các cơ hội đột phá trên thị trường, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và phát triển lâu dài của họ.
Ảnh hưởng đến danh tiếng của công ty: Thất bại của dự án hoặc kết quả kém trong R&D có thể làm hoen ố danh tiếng của công ty. Việc sử dụng không hiệu quả các quỹ R&D, dẫn đến nhiều dự án thất bại hoặc tung ra các sản phẩm chất lượng thấp, có thể làm suy yếu niềm tin của thị trường vào công ty, ảnh hưởng đến vị thế thị trường và hình ảnh thương hiệu của công ty.
Những gã khổng lồ trong ngành dược phẩm không tiếc chi phí cho hoạt động R&D, bao gồm các khoản đầu tư đáng kể vào phát triển dây chuyền sản phẩm và chi tiêu mạnh tay để mua lại các công ty hoặc tài sản khác.
Theo dữ liệu mười năm của Evaluate theo dõi các khoản đầu tư vào R&D của các công ty dược phẩm sinh học lớn, Pfizer đã giành được vị trí hàng đầu với tổng số tiền đầu tư vào R&D là 169,2 tỷ đô la trong thập kỷ này. MSD bám sát với 169,1 tỷ đô la. Điều đáng chú ý là riêng Comirnaty của Pfizer đã tạo ra hơn 50 tỷ đô la doanh thu trong khoảng thời gian ngắn ngủi là hai năm, trong khi Keytruda của MSD đã tích lũy được khối tài sản khổng lồ là hơn 102 tỷ đô la trong mười năm qua.
Biểu đồ 1 Xếp hạng tổng đầu tư vào R&D trong thập kỷ qua (2014-2023) của 15 công ty dược phẩm lớn (Nguồn dữ liệu: Evaluate; nguồn hình ảnh: Scrip. Lưu ý: Đầu tư vào R&D bao gồm các chi phí liên quan đến việc sáp nhập và mua lại công ty cũng như giới thiệu dự án.)
Dữ liệu đáng chú ý trong Hình 1 đến từ Novo Nordisk, gã khổng lồ dược phẩm châu Âu có giá trị nhất từ Đan Mạch. Trong thập kỷ qua, công ty này, với giá trị thị trường đứng đầu châu Âu, đã đầu tư khiêm tốn vào R&D là 36,6 tỷ đô la Mỹ, xếp cuối trong số 15 công ty dược phẩm lớn. Trong thập kỷ qua, Novo Nordisk, một công ty tương đối tách biệt, đã kiềm chế không thực hiện các vụ mua lại đình đám như vụ mua lại Seagen trị giá 43 tỷ đô la Mỹ của Pfizer hoặc tích cực tham gia vào các lĩnh vực ung thư và miễn dịch học đang bùng nổ vào thời điểm đó. Thay vào đó, công ty đã âm thầm và phát triển mạnh mẽ trên nền tảng lâu đời của mình là bệnh tiểu đường, tạo ra GLP-1 (peptide giống glucagon-1) vô cùng thành công, nhanh chóng trở nên nổi bật trên thị trường thuốc giảm cân, khẳng định vị thế là công ty dẫn đầu không thể tranh cãi trong ngành. Từ sơ đồ so sánh trong Hình 2, có thể thấy rõ phong cách đầu tư của Novo Nordisk thể hiện cách tiếp cận "tối giản". Tuy nhiên, khối tài sản khổng lồ do loại thuốc semaglutide cực kỳ thành công tạo ra đã thúc đẩy sự nhiệt tình đầu tư đáng chú ý tại Novo Nordisk kể từ năm 2019.
Hình 2 So sánh xu hướng đầu tư vào R&D trong thập kỷ qua giữa bốn công ty dược phẩm lớn (Pfizer, Bristol-Myers Squibb, Novo Nordisk và Takeda) (Nguồn dữ liệu: Evaluate; nguồn hình ảnh: Scrip)
Khác với chiến lược "khiêm tốn" của Novo Nordisk, Pfizer đã kiên định áp dụng cách tiếp cận "táo bạo" đối với đầu tư R&D, liên tục duy trì mức cường độ đầu tư cao trong suốt những năm qua. Doanh thu đáng kể do Comirnaty tạo ra trong năm 2021 và 2022 đã thúc đẩy Pfizer tăng cường nỗ lực đầu tư, đặc biệt là với thương vụ mua lại Seagen trị giá 43 tỷ đô la Mỹ táo bạo vào năm 2023.
Cả Bristol-Myers Squibb và Takeda Pharmaceutical đều thể hiện xu hướng mua sắm khá bốc đồng, khi việc họ mua lại Celgene và Shire vào năm 2019 đã dẫn đến sự gia tăng đột biến trong đầu tư vào R&D trong năm đó, trong khi những năm khác vẫn tương đối yên ắng.
Từ sự phân bổ các thuộc tính đầu tư R&D được thể hiện trong Hình 3, rõ ràng là Novo Nordisk rơi vào danh mục phát triển nội bộ thận trọng, với tỷ lệ đầu tư R&D cao nhất (73%) trong số các công ty dược phẩm lớn. Roche bám sát với 72%, trong khi Takeda Pharmaceutical có tỷ lệ chi tiêu mua lại doanh nghiệp lớn nhất (65%) và AbbVie (64%) cũng khá hào phóng về mặt này. Amgen có tỷ lệ giới thiệu dự án cao nhất (16%), phần lớn là do việc mua lại bản quyền toàn cầu đáng kinh ngạc của họ đối với thuốc điều trị bệnh vẩy nến Otezla (apremilast) của Celgene với giá 13,4 tỷ đô la Mỹ vào năm 2019.
Hình 3 Phân bố các loại hình đầu tư R&D trong số 15 công ty dược phẩm hàng đầu (Nguồn dữ liệu: Evaluate; nguồn hình ảnh: Scrip)
Đánh giá lợi nhuận đầu tư tương đối khó khăn, nhưng các nhà phân tích sử dụng giá trị hiện tại ròng (NPV) của tài sản của mỗi công ty làm tiêu chuẩn để đánh giá lợi nhuận đầu tư R&D. Cụ thể, nó bao gồm việc so sánh NPV của các liệu pháp của mỗi công ty (bao gồm các liệu pháp đã được chấp thuận và các liệu pháp trongR&Dgiai đoạn) với chi tiêu của họ.
Hình 4 Phân phối lợi nhuận đầu tư giữa các công ty dược phẩm lớn (Nguồn dữ liệu: Evaluate; nguồn hình: Scrip)
Trong Hình 4, dữ liệu ở góc trên bên trái biểu thị các khoản đầu tư mang lại lợi nhuận cao hơn mức trung bình mặc dù chi phí thấp hơn mức trung bình. Rõ ràng là hai gã khổng lồ dược phẩm, Novo Nordisk và Eli Lilly, tập trung vào đầu tư vào bệnh tiểu đường và béo phì, là "những người may mắn". Các nhà phân tích tin rằng cứ mỗi đô la mà Novo Nordisk chi tiêu trong thập kỷ qua, họ đã tạo ra lợi nhuận là 7,36 đô la, cho thấy khả năng sinh lời vô song. Đối thủ gần nhất với Novo Nordisk là Eli Lilly, với lợi nhuận là 3,58 đô la cho mỗi đô la đầu tư.
Ở đầu bên kia của quang phổ là Takeda và Bristol-Myers Squibb. Một số nhà phân tích cho rằng các phương pháp của họ đã tạo ra lợi nhuận âm, nhưng có thể nói rằng các tài sản giai đoạn đầu không nên được đánh giá vội vàng theo cách như vậy. Bất chấp thỏa thuận Celgene trị giá 74 tỷ đô la, Bristol Myers Squibb (BMS) vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng lợi nhuận của các nhà đầu tư. Hơn nữa, công ty đã trở nên quá phụ thuộc vào các sản phẩm cũ của mình, với 70% doanh thu đến từ các sản phẩm đã có mặt trên thị trường trong hơn một thập kỷ.
Nhìn vào tiềm năng lợi nhuận trong tương lai, Novo Nordisk và Eli Lilly nổi lên như những người chiến thắng lớn (Hình 5), với NPV tiềm năng lần lượt là 20% và 19%, ẩn trong tương lai đầy hứa hẹn của họ, đang chờ đợi một bước đột phá. Thuốc tương tự insulin của Novo Nordisk và liệu pháp kết hợp Cagrisema, cùng với chất chủ vận GLP-1 dạng uống của Eli Lilly (orforglipron), mang theo hy vọng đưa cả hai công ty lên tầm cao mới. Hơn nữa, ứng cử viên thuốc giảm cân 3G retatrutide của Eli Lilly và liệu pháp điều trị bệnh Alzheimer donanemab cũng nắm giữ NPV có giá trị cao.
Hình 5 Biểu đồ so sánh giá trị hiện tại ròng (NPV) của tài sản sản phẩm đường ống giữa các công ty dược phẩm lớn (Nguồn dữ liệu: Evaluate; nguồn hình ảnh: Scrip)
Tham khảo
Cairns, E. et al. Phân tích: Novo và Lilly kiếm được tiền. Scrip. 26. 04. 2024.
Cairns, E. et al. AbbVie cần phải làm mới. 22. 03. 2024.
Jackson, M. BMS sẽ cắt giảm 1,5 tỷ đô la và 2.200 việc làm để tái đầu tư vào nhu cầu tăng trưởng cần thiết. Kịch bản. 25. 04. 2024.